Column: Land in eigen hand, land van ons

Dit soort propaganda op de publieke omroep horen, voelt dan toch wat ongemakkelijk en laat zien dat progressieve burgers in feite niet veel anders in elkaar steken dan conservatieve boeren. Ze willen baas zijn over de schaarse grond in dit kleine landje. Maar hoort boerenland in boerenhand? Een interessante stelling, waarvan Sicco Mansholt eens zei dat dit ideaal ooit een legende zou zijn. Maar ja, in deze magere tijden mag je als akkerbouwer op eigen grond toch blij zijn dat die ene activiteit die nog wél rendeert, het nietsdoen is. Want met 7 à 8 procent waardestijging de laatste jaren tegen een rentevoet van momenteel zeg een procentje of 4, is dat altijd nog leuker dan krom liggen voor minder. Geld is goedkoop en zolang de lasten maar opgebracht kunnen worden, zorgt deze belegging al jaren voor strategische zekerheid. Ze zorgt voor ontwikkelingsruimte door vermogensopbouw en laat het vliegwiel draaien. Wat is er dan mooier deze waardevermeerdering ook nog eens gunstig over te dragen op de volgende generatie, ondanks de bijbehorende sociale ongemakken.

De vermogenspositie in de akkerbouw is goed en hangt sterk samen met dit eigen grondbezit. Dit bezit kent een scheve verdeling en wordt jaar op jaar schever. Daar de waarde van deze grond harder stijgt dan het inkomen van de landbouwactiviteit an sich, kun je jezelf de vraag stellen hoe gezond dit is. Als (erf)pachter weet je precies waar de schoen knelt. De maatschappelijke druk op de BOR en landbouwvrijstelling is dan ook niet verwonderlijk. Maar is het werkelijke probleem nu die belasting op vermogen? Of eerder het gebrek aan inkomen uit het vak waar ik mijn hart aan heb verpand? Als de basis gezond zou zijn, is boerengrond in boerenhand een keuze voor iedereen en geen logisch gevolg voor de een of juist iets onbereikbaars voor de ander. Deze groeiende sociale tweedeling binnen onze sector verdient in mijn ogen meer aandacht. Het maakt dat duurzame toegang tot grond voor steeds minder lieden vanzelfsprekend is en een uitnodiging voor de BBQ van ‘onze bank’ alleen weggelegd voor mensen met een privilege. Als het leven van de grond als renteniersactiviteit beter rendeert dan het bewerken van de grond, waarom zou je dan nog boeren? Precies, een goed verstaander weet waarom. Deze zal ook snappen waar ik heen wil. Boerenland in boerenhand, een ideaal dat als het zo doorgaat voor velen een legende zal zijn.