Spuitzone als juridisch breekpunt in twee rechtszaken

Opvallend omdat in beide gevallen de boer voor wie de spuitzone geldt, geen partij is in de kwestie.

Gemeente Zundert vindt spuitzone van 50 meter niet nodig

Voor een woningplan in het Brabantse Rijsbergen is het hierdoor nog lang niet zeker of het plan om een grote woning te bouwen op de plek van een vervallen schuur ongeschonden de eindstreep haalt.

Raad van State was behoorlijk kritisch op het zogenoemde ruimte-voor-ruimte-woningbouwplan. De twee naaste buren zijn vanaf het begin af aan tegen de plannen van de initiatiefnemers om een al jaren geleden vervallen schuur te vervangen door een woning met zwembad, carport en zonnepanelenveldje. Zij vinden een kast van een woning daar niet passen en vrezen een aantasting van de natuur langs de Bijloopbeek. Bijna drie jaar geleden legde de Raad van State tijdens een spoedzaak een bouwstop op. De hoogste bestuursrechter behandelde dinsdag de bodemzaak. De buren hopen dat de Raad korte metten maakt met het woningbouwplan of het op zijn minst terugstuurt naar de tekentafel van de gemeente.

Spuitvrije zone is voorzorgsmaatregel

Tijdens de zitting draaide het vooral om de spuitzone rond de woning en de ruimte-voor-ruimteregeling. De buren vinden dat de zogenoemde spuitvrije zone rond de beoogde woning en tuin veel groter moet worden. Normaal hanteert de bestuursrechter een minimale afstand van 50 meter tot woning en tuin. Dit om te voorkomen dat bestrijdingsmiddelen in tuin of woning waaien. Na twee spuitonderzoeken ging de gemeente Zundert akkoord met een veel kleinere spuitvrije zone. Reden is dat de bouwers van de woning verplicht een hoge, brede en dichte haag langs de agrarische gronden moeten planten. Die haag moet de nevel van gewasbeschermingsmiddelen tegenhouden. Verder blijkt uit het laatste spuitonderzoek dat de boer die op de landerijen spuit, machines en materiaal moeten gebruiken die de drift van de giftige nevel met 95 procent reduceren. Volgens de spuitdeskundige van de gemeente is dat vele malen strenger dan de Europese normen. „Uit diverse onderzoeken blijkt dat er door het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen nooit gezondheidsschade bij omwonenden is vastgesteld. Wel bij agrariërs die er dagelijks mee werken, maar bij omwonenden nooit. Die spuitvrije zone is dan ook alleen maar een voorzorgsmaatregel. Want we weten niet alles en dan moet je voorzichtig zijn. Maar met de haag en de maatregelen tegen drift, bestaat er geen enkel risico voor de bewoners.”

Minimaal 50 meter afstand

De buren geloven er niets van en hun raadslieden wezen er verschillende keren op dat de spuitonderzoeken niet volledig zijn en niet voldoen aan de eisen van een locatie-specifiek onderzoek. En zonder locatie-specifiek onderzoek gaat de Raad van State in heel veel vergelijkbare gevallen uit van een spuitvrije zone van 50 meter. En dan is er geen ruimte meer om een woning te bouwen.

Of de hoogste bestuursrechter in deze zaak vasthoudt aan de 50 meterzone of daar een uitzondering op maakt, moet later blijken als de uitspraak bekend wordt gemaakt.

Toepassing ruimte-voor-ruimteregeling

Daarin geeft de Raad dan ook een oordeel over de vraag of gemeente en provincie de ruimte-voor-ruimteregeling wel correct hebben toegepast. De tegenstanders van de woning vroegen zelfs om de verbrede regeling alsnog buiten werking te stellen. Immers, de regeling is ontstaan om de sloop van oude agrarische bebouwing te financieren met de bouw van woningen en zo de kwaliteit van het landschap te verbeteren. Later is die directe koppeling tussen sloop van een bepaalde stal en bouw van een woning op hetzelfde erf losgelaten. Daarna kwamen er zogenoemde ruimte-voor-ruimtebouwtitels die bouwers van woningen in het buitengebied voor een ton of meer van de provincie kochten. De bewoners vinden dat die regeling zeker in het geval van het betreffende woningplan niet goed is toegepast. Uitspraak over alle bezwaren en beroepen in deze zaak volgt binnen enkele weken.

Binnen maand uitspraak over woonlocatie arbeidsmigranten Dronten

De Raad van State beslist voor 21 februari, of, en hoelang 64 arbeidsmigranten in een aantal tijdelijke containerwoningen aan de Roodbeenweg in Dronten kunnen blijven wonen.

Die toezegging deed de rechter woensdag tijdens een rechtszaak in Den Haag. De buren en een paar agrariërs met landbouwgronden vroegen daar aan de hoogste bestuursrechter van dit land om korte metten met de huisvesting te maken. De verhuurder en huisvester vroeg aan de rechter juist om de eerder verleende vergunningen van de gemeente Dronten alsnog goed te keuren. Officieel draait het conflict om de spuitvrije zone rond de woonunits.

Gewasbeschermingsmiddelen

De containerwoningen van de 64 arbeidsmigranten liggen op iets meer dan elf meter van een akker waar met gewasbeschermingsmiddelen gespoten mag worden. Raad van State hanteert al een paar jaar een minimumafstand van 50 meter tussen gevoelige objecten, zoals woningen, scholen en ziekenhuizen, en akkers, weilanden en boomgaarden waar gespoten wordt. Alleen als een initiatiefnemer een zogenoemd locatie-specifiek onderzoek heeft gedaan, waarin hij aantoont dat er ook bij kortere afstanden geen gevaar is, dan kan de hoogste rechter alsnog toestemming geven. Volgens huisvester en diens raadslieden blijkt uit recent spuitzoneonderzoek dat er aan de Roodbeenweg geen risico bestaat op gezondheidsschade bij de seizoensarbeiders.

Kinnesinne

Er staat tussen de units en de akker een drie meter hoge, dichte haagbeukenheg die overwaaiende nevel van gewasbeschermingsmiddelen tegenhoudt. En er waait toch al weinig over omdat in Nederland strenge regels gelden voor zogenoemde driftbeperkende spuitmachines. Die moeten minimaal 75 procent van de drift voorkomen. En er zijn al installaties die voor bijna 99 procent drift en dus overwaaiende nevel voorkomen, zei een deskundige namens de huisvester in Den Haag.

Verder zijn volgens huisvester de arbeidsmigranten vooral elders aan het werk en verblijven ze zelden langer dan zes tot zeven weken in één van zijn units. Volgens hem is het daarom allemaal kinnesinne van de buren. „Mijn buren zijn echt niet tegen omdat ze de gezondheid van de arbeidsmigranten zo belangrijk vinden. Eén van hen wilde zelf arbeidsmigranten huisvesten maar was te laat met zijn aanvraag. En huisvesting is heel schaars. Alleen al in Dronten is er intussen een gebrek aan 2.000 slaapplaatsen voor arbeidsmigranten. In Lelystad zelfs een tekort van 12.000.”

Alleen maar geld verdienen

Volgens de raadslieden van de tegenstanders is het onzin dat de buren geen oog hebben voor het welzijn van de arbeidsmigranten. Een raadsman kaatste de bal terug. „Het is de huisvester zelf die alleen maar geld wil verdienen door zo lang mogelijk arbeidsmigranten te huisvesten terwijl hij daarvoor geen vergunning heeft. Die situatie duurt nu al vier jaar en moet ophouden.” Een gemeentewoordvoerster erkende dat Dronten intussen ook uitgaat van een minimale afstand van 50 meter en dat een nieuwe vergunning er waarschijnlijk niet in zit. Dus moet de huisvester het hebben van een gunstige uitspraak. Zo niet dat zal hij zo snel mogelijk elders huisvesting voor de 64 gasten moeten vinden. Uitspraak voor 21 februari.