Compostthee: brouw een betere bodem

„Je laat de compost met water en additieven lang staan en zuurstofloos fermenteren of je belucht het juist. Bij compostthee eindig je met een ander microbioom dan waarmee je begon”, vertelt Dassen. Vaak gebruik je suiker (melasse), magnesiumsulfaat, humuszuren of steenmeel om de samenstelling van micro-organismen te beïnvloeden. De toevoeging van bosgrond kan voor meer schimmeldominantie in het product zorgen. Steenmeel levert sporenelementen, melasse energie en humuszuren zijn een koolstofbron, legt zij uit.

Los van de bereiding kan de teler ook nog veel keuzes maken in de toepassing: spuit je het over de grond, het blad van de gewassen, de rij of zaaivoor of pas je het toe als behandeling van zaad of pootgoed, dat kan je als teler afwegen. De werking van compostthee kan komen uit de betere beschikbaarheid van voedingselementen of uit de verhoogde weerbaarheid van het gewas.

Die verhoogde weerbaarheid ziet Dassen op drie manieren: „Er kan een milieu ontstaan waarin de competitie tussen microleven groter wordt. Daardoor is er minder kans dat ziekteverwekkers dominant zijn. De tweede werking kan zijn dat er een soort inenting gegeven wordt. Dat is een geïnduceerde resistentie. De derde werking kan zijn dat er antibiose stofjes in de compostthee zitten die ziekteverwekkers direct onderdrukken.”

Wortelgroei

Betere wortelgroei is een andere waarneming die telers doen bij de toepassing van compostthee. Telers die compostthee toepassen zitten zowel in de gangbare als de biologische hoek. De telers en onderzoekers zijn nog zoekende naar de beste techniek van brouwen en toepassen. Hoe je de thee brouwt, met welke ingrediënten en op welke plaats en met welke frequentie je rijdt met de spuit is nu nog vooral ingegeven door gevoel, verwachtingen en doelen van de behandeling. Gangbare akkerbouwers gaven tijdens de Inspiratiedag Boeren met Levende Bodem aan dat ze minder willen spuiten of verwachten dat er met het verdwijnen van chemische bestrijdingsmiddelen alternatieven nodig gaan hebben.

De betere wortelgroei kan ook bij klimaatverandering een stuk weerbaarheid toevoegen. Voor dit doel noemen de aanwezige deelnemers aan de workshop compostthee de mogelijkheden van zeewierextracten en humuszuren in het brouwproces. Vitaliteit en weerbaarheid door een sterk wortelgestel zijn bij langdurige droogte en hitte van toenemend belang voor de gewasproductie.

Telers met ervaring spreken samen en met onderzoekers over de ervaringen met compostthee. Elise van Geldorp van WUR hoopt dat de mensen die nu ervaring opdoen met verschillende uitgangsmaterialen en brouwprocessen stukjes overslaan in het veld om verschillen waar te nemen. Omdat er zo veel variabelen zijn in brouwen en toepassen zal veldervaring heel nuttig zijn bij de verdere ontwikkeling van composttheesoorten. Van Geldorp en Dassen roepen op om vragen samen te delen en daarmee sneller mogelijkheden te vinden voor de versterking van plant- en bodemgezondheid.