Het systeem is volwassen geworden

In welke gebieden zitten de groeimogelijkheden voor de teelt met dit systeem?

,,Dan hebben we het vooral over de Veenkoloniën en het Oostelijke Zandgebied – en dan met name Limburg. In deze gebieden is de onkruiddruk relatief hoog en kampen telers vaker met lastig te bestrijden onkruiden. Ook zitten in deze gebieden behoorlijk wat grotere bietentelers. Voor hen biedt het systeem vooral gemak; met twee keer spuiten ben je de onkruiden de baas en het spuittijdstip luistert ook wat minder nauw dan bij het conventionele onkruidbestrijdingssysteem. Verder zien we de laatste jaren ook groei in Zeeuws-Vlaanderen, waar het systeem vooral wordt ingezet om bijvoorbeeld hondspeterselie onder controle te houden.’’

In hoeverre hebben bietentelers het systeem in de vingers? Waar zitten de risico’s, de valkuilen en de misverstanden?

,,Belangrijk item blijft het bepalen van het eerste spuitmoment. Daarvoor is niet – zoals bij het klassieke systeem - het groeistadium van de bieten leidend, maar het stadium van het gidsonkruid, in de praktijk meestal melganzenvoet. Vuistregel is dat dit onkruid in het 2- tot 4-bladstadium moet zijn bij de eerste bespuiting. Dan kun je het beste resultaat verwachten. De tweede bespuiting kan dan zo’n 10 tot 14 dagen later volgen, waarin meegenomen moet worden hoe goed de eerste bespuiting heeft gewerkt en hoe het staat met na-kiemend onkruid. Dit kan soms betekenen dat het beter is om paar dagen later te spuiten. Dat is normaliter geen probleem; de bodemwerking van het middel ligt namelijk tussen de 10 en 20 dagen na toepassing en is daarmee langer dan die van de conventionele herbiciden.

Belangrijk is ook dat er altijd een mengpartner – meestal een middel op basis van fenmedifam/ethofumesaat – en olie wordt toegevoegd. Dit heeft als doel om resistentie van onkruiden tegen ALS-remmers te voorkomen.

Ook hameren we erop dat telers alle aanwezige schieters verwijderen. Laat je die staan - en ze vormen zaad – dan krijg je die in volgteelten (waarin ook veel ALS-remmers worden gebruikt, red.) vrijwel niet meer weg.

Verder wijzen we telers erop dat ze regulier zaad en systeem-zaad goed uit elkaar moeten houden. Wie beide systemen op zijn bedrijf inzet, moet tussendoor de zaadbakken van de zaaimachine en ook de tank van de veldspuit heel goed schoonmaken. Ook raden we een bufferstrook van enkele meters tussen reguliere en ‘systeem’-bieten aan. Op die manier voorkom je dat bij een beetje drift een paar rijen reguliere bieten worden weggespoten.’’

Zijn twee bespuitingen met het middel altijd voldoende?

,,Ja, in principe wel. Al zijn er wel een paar onkruiden waar het middel minder op werkt. Met name Veronica-soorten, waaronder ereprijs, worden onvoldoende bestreden. En ook uitstaande melde wordt niet altijd voldoende meegepakt. Voor deze onkruiden is toevoeging van 0,5 l/ha van een mengpartner + olie (fenmedifam & ethofumesaat, red.) noodzakelijk. Eventueel kan er ook een vooropkomst-bespuiting hiervoor worden uitgevoerd.

Verder is er een zeer beperkt areaal waar vanuit het verleden wat resistentie tegen ALS-remmers is opgebouwd. Vaak betreft dat kamille, ganzenvoet of klein kruiskruid. De betreffende telers weten meestal wel waar deze plekken zitten en kiezen in dat geval niet voor teelt met dit systeem.’’

‘Telers zien de voordelen van het systeem en willen ermee verder’

Van het middel is bekend dat de werkzame stoffen lang achter kunnen blijven in de grond en daardoor schade kunnen veroorzaken in volggewassen. Wat zijn de nieuwe inzichten op dit vlak en hoe kun je als teler schade voorkomen?

,,Heel belangrijk is om na de teelt met dit systeem een goed kerende grondbewerking uit te voeren. Dat wil zeggen: voldoende diep ploegen zodat de toplaag niet meer bovenin zit. Voor de teelt van aardappelen is dat voldoende. Voor fijnzadige gewassen als uien en wortelen en voor de teelt van tulpenbollen blijft er echter een risico bestaan; daarom adviseren we om deze gewassen niet direct na ‘systeem’-bieten te telen.’’

Welke rassen heeft jullie bedrijf komend jaar beschikbaar voor de teelt met dit systeem?

,,Voor komend seizoen hebben we in het rhizoctonia-segment het bekende systeem-ras beschikbaar. Van twee andere rassen is vanwege weersomstandigheden op onze productielocatie in Italië geen of vrijwel geen zaaizaad beschikbaar gekomen. Dat is erg jammer, want beide rassen scoren op de Aanbevelende Rassenlijst hoog voor wat betreft financiële opbrengst (99 en 97, red.) en resistentie tegen Rhizoctonia. Hopelijk kunnen we deze rassen in teeltseizoen 2027 wel volop leveren. Eén van die rassen is een echte aanwinst. Dit ras bezit namelijk een drievoudige resistentie: tegen Rhizomanie (aanvullend), Rhizoctonia én bietencystenaaltje. Daarmee maken we echt weer een flinke stap vooruit.’’

Tot dusver is er - onder regie van de suikercoöperatie – een ‘Nee, tenzij’ -beleid gevoerd met betrekking tot dit systeem. Daardoor is de teelt gereguleerd gegroeid. Wat vinden jullie daarvan?

,,Als bedrijf willen we het liefst volle kracht vooruit met onze systeemrassen. Het ‘Nee, tenzij-beleid’ heeft daar zeker een rem op gezet. Maar: we zien ook voordelen van zo’n gereguleerde groei. Zo hebben we de afgelopen jaren de juiste ondersteuning kunnen bieden aan adviseurs en telers, met name voor wat betreft de hiervoor genoemde risico’s van het systeem. Dat heeft niet alleen tot een beter en completer advies rondom de teelt geleid, maar heeft ons ook behoed voor fouten die in landen met een snellere groei soms wel gemaakt zijn.’’