‘Veel aandacht voor stikstof en natuur, maar niet voor voedselproductie en voedselzekerheid’

De NAV benadrukt in haar reactie op het regeerakkoord van D66, CDA en VVD de cruciale rol van de akkerbouw met haar strategische en economische waarde voor Nederland. De vakbond vindt het dan ook jammer dat ze in het document van de drie partijen niets terugleest over voedselproductie en voedselzekerheid. Zij noemt dit ‘een miskenning van de landbouw, die de maatschappij voorziet van een eerste levensbehoefte en van groot strategisch belang is, zeker in onzeker geopolitieke tijden.’

Er is wel veel aandacht voor stikstof en natuur. De NAV pleit er voor om meer beleid te maken gebaseerd op ‘de werkelijke staat natuur’ en roept daarbij op om meer te meten. ‘Wat ons als akkerbouwvakbond zorgen baart zijn de plannen om in 2032 met een grondgebondenheid eis te komen, waarbij uit de tekst valt op te maken dat daarbij ook wordt gedacht aan een afstandscriterium. Het is wat ons betreft essentieel dat akkerbouw ook in de uithoeken van Nederland blijvend over voldoende dierlijke mest kan beschikken’.

Het oprichten van een Grondbank kan in de ogen van de NAV helpen om de landbouw op de daarvoor meest geschikte plekken te laten floreren. ‘De NAV hoopt dat dat op veel plaatsen is. Voor agrarisch natuurbeheer komt uitbreiding, net als het kabinet Schoof had ingesteld. De NAV vindt het goed dat er wordt gekeken naar zoveel mogelijk agrarisch medegebruik bij uitbreiding van natuur en dat er langjarige contracten voor agrarisch natuurbeheer komen’.

De intentie van de regering om convenanten op te stellen om de meest schadelijke gewasbeschermingsmiddelen uit te faseren en in te zetten op meer groene middelen en nieuwe veredelingstechnieken, wordt in beginsel gesteund. Ze vraagt zich echter wel af waarom bollen- en fruitteelt hierin niet worden genoemd. Bovendien: ‘in zo’n convenant moeten niet alleen boeren maar ook alle ketenpartijen én de overheden resultaatverplichtingen krijgen. Daar praten wij graag over mee en daarbij zullen wij ook blijven wijzen op het belang van de akkerbouw voor de voedselvoorziening’.

Over de oprichting van productschappen 2.0 blijft de NAV even op de vlakte. ‘We schorten ons oordeel op tot duidelijk is wat deze moeten gaan doen wat onze huidige BO Akkerbouw overstijgt.’ Daarnaast vraagt de NAV om fatsoenlijke compensatie voor boeren die betrokken worden bij de Crisiswet Netcongestie.

BO Akkerbouw gaat de uitgangspunten in het regeerakkoord de komende tijd nader bestuderen en kijkt ook heel nadrukkelijk naar de financiële kant. Maar bij monde van directeur André Hoogendijk wordt de toon constructief genoemd en ziet de brancheorganisatie ‘inhoudelijke aanknopingspunten’.

„We zijn positief over de inzet op doelsturing, uitvoeringskracht en de inzet op een convenant voor gewasbeschermingsmiddelen. We werken als sector graag mee aan de nadere invulling daarvan”, zo laat Hoogendijk weten. „We zien ook andere positieve aspecten zoals de inzet op duurzame ketens (biologische en andere duurzame producten) en de inzet op robotisering en digitalisering. En er is veel aandacht voor de positie van jonge boeren.”

De langetermijnvisie voor de akkerbouw en de voedselproductie ontbreekt wat betreft BO Akkerbouw enigszins. „We zien daarnaast relatief veel aandacht voor de huidige problemen en wat minder aandacht voor de oplossingen van morgen. We zouden van het kabinet graag meer inzet zien op groene circulaire meststoffen en op de kansen voor onder meer biogrondstoffen en plantaardige eiwitten. We missen een duidelijke strategie voor ons voedselcluster in Nederland en Europa. Wat ons betreft zijn dit zaken die de nieuwe minister binnen de kaders van het regeerakkoord kan oppakken.”

In de algemene reactie van LTO Nederland laat voorzitter Ger Koopmans zich positief uit over het coalitieakkoord waarmee hij vindt dat er een basis ligt, die vertrouwen wekt. Dat de partijen willen samenwerken met de landbouw is wat hem betreft belangrijk, zodat „we schouder aan schouder kunnen werken aan doelen op een manier die haalbaar en realistisch is, en die de sector écht toekomstperspectief biedt.”

Het aangekondigde convenant gewasbeschermingsmiddelen is daarvan een goed voorbeeld. Koopmans: „Het produceren van gezond voedsel en mooi groen met steeds minder middelen is een breed gedeelde wens, maar het is ook topsport. En het is bij uitstek beleid dat niet achter een bureau gemaakt kan worden. Dus heel goed dat het kabinet dit samen met onze telers en tuinders op wil pakken."

LTO vindt het positief dat de Rijksoverheid meer regie wil nemen op het ruimtelijk domein. Voorkomen moet worden dat er te grote verschillen ontstaan tussen provincies bij de regionale uitwerking van landelijk beleid, vindt Koopmans. „Uiteraard is maatwerk van groot belang. Regio’s verschillen van elkaar en dat moet tot uitdrukking komen in het beleid. Maar dat mag niet leiden tot bestuurlijke willekeur: een provinciegrens mag niet de meest bepalende factor zijn voor het toekomstperspectief van een boer of tuinder."