NAJK deelt visie op weerbaar telen: 'willen gesprek over gewasbescherming verbreden en concreet maken'

‘In een tijd waarin het debat over gewasbescherming vaak draait om emoties versus feiten, kiest NAJK bewust voor een bredere benadering. Niet het middel staat centraal, maar de vraag hoe we teeltsystemen zo kunnen inrichten dat gewassen duurzaam gezond blijven’, schrijft het NAJK in een persbericht.

In het coalitieakkoord is het voornemen opgenomen om samen met de glastuinbouw, akkerbouw en ketenpartijen te komen tot convenanten om de milieu-impact van gewasbeschermingsmiddelen te verminderen. De visie ‘Samen werken aan weerbaar telen’ ziet het NAJK als inhoudelijk vertrekpunt voor het gesprek met de overheid en ketenpartijen.

ICM

Het NAJK zet in op het weerbaar telen van gezonde gewassen binnen de principes van ICM. ‘Weerbaar telen betekent voor jonge boeren het structureel versterken van het teeltsysteem, zodat ziekten, plagen en onkruiden zoveel mogelijk worden voorkomen en ingrijpen steeds minder nodig is. Ingrijpen blijft wel altijd mogelijk, wanneer risico’s voor opbrengst, kwaliteit of milieu te groot worden’, schrijft het NAJK in haar visie. ‘Chemische gewasbescherming is binnen deze strategie geen standaardoplossing, maar een bewust en gericht instrument wanneer preventieve maatregelen onvoldoende zijn. Het doel is niet het maximaliseren van de inzet, maar het beheersen van risico’s binnen een dynamisch teeltsysteem.’

Een evenwichtige en werkbare gereedschapskist is daarbij volgens het NAJK essentieel. Deze gereedschapskist bevat laagrisico-, groene en conventionele middelen, die beschikbaar blijven als vangnet wanneer ingrijpen onvermijdelijk is. Het Ctgb is daarbij de leidende instantie in de beoordeling van veiligheid en effectiviteit. NAJK: ‘Alleen met een breed en betrouwbaar instrumentarium kunnen telers verantwoordelijkheid nemen voor zowel gezonde gewassen als een zo laag mogelijke milieu-impact.’

Ketenaanpak

Een ander belangrijk uitgangspunt in de visie is gedeelde verantwoordelijkheid binnen de keten. „Teeltrisico’s liggen nu vaak volledig bij de boer, terwijl de opgaven blijven stapelen. Dat is niet houdbaar”, zegt Hilde Coolman, portefeuillehouder Akkerbouw bij het NAJK. Daarom pleit het NAJK voor een gewasgerichte ketenaanpak: telers, veredelaars, adviseurs en toeleveranciers, afnemers, financiers en overheid maken samen één weerbaarheidsagenda per gewas, met gedeelde verantwoordelijkheid. Een uniforme aanpak werkt volgens het NAJK niet omdat iedere keten ‘zijn eigen dynamiek, afzetstructuur en uitdagingen kent.’

En wat betekent een ketenaanpak per gewas in de praktijk? Voor telers houdt dat volgens het NAJK in dat zij telen volgens de ICM-strategie. Veredelaars investeren in resistente rassen en maken die toegankelijk via marktgerichte rassenlijsten zodat weerbare rassen binnen elke gewasketen de norm worden. Verder zorgen toeleveranciers voor beschikbaarheid en doorontwikkeling van laagrisico-, groene en conventionele middelen, inclusief ondersteuning bij juiste toepassing en emissiebeperking.

Voor afnemers en verwerkers geldt duurzame teeltkeuzes erkennen en belonen via langjarige contracten. Verder noemt het NAJK acceptatie van nieuwe rassen, passende prijzen en transparante kwaliteitscriteria. 'Daarnaast zetten zij (afnemers en verwerkers) zich in voor een internationaal gelijk speelveld, zodat Nederlandse telers niet worden benadeeld door verdergaande nationale eisen'

'Beleidsmakers en toelatingsinstanties bieden ruimte voor innovatie en maatwerk binnen heldere en uitvoerbare kaders, onder meer door versnelde toelating van effectieve laagrisico-oplossingen, consistente regelgeving en goede afstemming tussen departementen' staat in de visie. En tot slot: 'Financiers bieden ruimte voor langjarige investeringen in weerbare teeltsystemen door financieringsvormen en voorwaarden af te stemmen op de transitie naar robuuste teelten, rekening te houden met transitie- en teeltrisico’s en duurzaamheidsinspanningen structureel te waarderen in de kredietverlening.

De visie ‘Samen werken aan weerbaar telen’ van het NAJK is hier te raadplegen.