Nitrificatieremmers als belangrijke maatregel voor efficiëntere stikstofbenutting

De stikstofopname verschilt per gewas. Granen starten vroeg in het voorjaar, en kunnen met hun diepe wortelstelsel stikstof uit diepere lagen benutten. Aardappelen beginnen later en kennen een duidelijke piek in het groeiseizoen. Veel vollegrondsgroenten nemen gedurende het hele seizoen stikstof op, terwijl ze relatief ondiep wortelen.

Juist bij die ondieper wortelende gewassen is het belangrijk dat stikstof beschikbaar blijft in de bovengrond. Wordt het ammonium te snel omgezet in nitraat, dan neemt het risico toe dat nitraat uitspoelt voordat het gewas deze kan benutten.

Kwetsbare periode na bemesting

Veel stikstofverliezen ontstaan in de periode tussen bemesting en daadwerkelijke opname. In de bodem wordt ammonium van nature snel omgezet in nitraat, wat een goed opneembare vorm van stikstof is voor de plant. Nitraat is echter ook erg mobiel en gevoelig voor uitspoeling, zeker op zandgronden en bij neerslag of beregening. Het risico op uitspoeling is het grootst bij bemesting vroeg in het seizoen, in de fase dat het gewas nog weinig stikstof opneemt en het wortelstelsel beperkt is.

De publicatie Maatregelen ter beperking van stikstofverliezen in de akkerbouw benadrukt daarom het belang van de juiste timing, plaatsing in de wortelzone en het voorkomen van een nitraatoverschot in perioden waarin het gewas dit niet kan opnemen. Binnen deze bredere aanpak is een belangrijke rol weggelegd voor maatregelen die de stikstofvorm, en daarmee de beschikbaarheid, beïnvloeden. Eén van de genoemde maatregelen om stikstofverliezen effectief te beperken, is de nitrificatieremmer.

Langer beschikbaar waar het nodig is

Een nitrificatieremmer vertraagt de omzetting van ammonium naar nitraat. Daardoor blijft stikstof langer in ammoniumvorm aanwezig in de wortelzone en is deze minder gevoelig voor uitspoeling. Vooral bij aardappelen en vollegrondsgroenten kan dit zorgen voor een betere afstemming tussen stikstofaanbod en gewasvraag. De stikstof blijft beschikbaar in de bewortelbare laag en het risico op uitspoeling neemt af. Dit helpt om het stikstofaanbod beter af te stemmen op de gewasvraag en kan bijdragen aan een hogere stikstofefficiëntie.