
Ondernemers in Espel zetten in op lokaal aangestuurde batterijen
Lees hoe ondernemers met zakelijke batterijopslag, lokale aansturing en een slim EMS netcongestie opvangen, stroomkosten verlagen en meer uit eigen zonnestroom halen


Aanvulling op zonnedak
We spraken met Rik Heukers van Heukers Agrarische Dienstverlening (lelies), Bas Menting van Bloembollenbedrijf Menting (lelies en tulpen), Chris Peeters van Peeters vof (koel/vrieshuis) en Remi Maas van Maas landbouw (akkerbouw en vleesvarkens). Vier polderpioniers in Espel die afgelopen jaar hebben geïnvesteerd in een accu-systeem in aanvulling op hun zonnedak.
Rik Heukers zag in 2017 dat zijn buren allemaal zonnepanelen aan het neerleggen waren en wist dat als zij dit deden, het ook voor hem een goede investering zou zijn. Hij was er op tijd bij: zijn SDE17 regeling van 475 kWp kent een basisbedrag van boven de 0,12 euro/ kWh. Met de opwek dekt hij in het zon seizoen het eigen verbruik van zijn koeling af en levert nog steeds aanzienlijk terug naar het net. In 2022, met de hoge prijzen, kwam hij er alleen achter dat het belangrijk is om bij de juiste stroomleverancier te zitten. Door een vaste terugleververgoeding profiteerde hij niet mee van de gestegen marktprijs en betaalde hij ondertussen een hoge vaste prijs voor afname. Dat kon beter!
Persoonlijke benadering
Omdat de stroommarkt in een transitie zit, en hij klaar was met de verkooppraatjes van de grote bekende leveranciers, is hij op zoek gegaan naar een kleine leverancier met een persoonlijke benadering, dynamische tarieven en innovatieve aansturing zodat hij niet teruglevert bij al te negatieve tarieven. Zodoende kwam hij via via uit bij Encast.
Hij zegde hen toe dat als ze hun waarde voor hem zouden bewijzen, hij promotie voor hen zou maken bij vrienden en collega’s. Dat bleek een enorme motivator voor ze. En zo geschiedde.
Met een lach vertelt Rik dat Encast (mede) door hem een steeds bekendere naam is geworden in de Noordoostpolder voor advies, de levering van stroom via dynamische tarieven, curtailment sturing, congestie management en batterij aansturing. Dit alles werkt als een geïntegreerde dienst waarbij altijd eerst lokaal achter de meter wordt geoptimaliseerd, er rekening wordt gehouden met congestie bij de netbeheerder en er met de capaciteit die over is wordt meegeprofiteerd van onbalanspieken. Volgt u het nog? Rik is blij dat hij er niet meer naar om hoeft te kijken, hij is liever met de lelies bezig
Stroomvoorziening meer in eigen hand
Net als bij de andere ondernemers in Espel kwam het accu-systeem bij Rik Heukers in zicht doordat teruglevering steeds minder opleverde, de aanwezigheid van Flex-e subsidie van RVO en de behoefte de stroomvoorziening meer in eigen hand te nemen. Na toekenning van de subsidie heeft hij meteen 3 Huawei accu’s neergezet. Bas Menting heeft er zelfs 5 neergezet.
Omdat beiden veel stroom verbruiken vanwege koeling en verwarmen, bleek uit doorrekeningen van Encast dat het verstandig was om zelfs nog wat panelen bij te leggen. Zonnepanelen neerleggen is nog nooit zo goedkoop geweest als nu en het gaat om een juiste verhouding tussen verbruik, opwek en opslag. Bas Menting vertelt: in de zomer verwarmen wij met onze CO2 installatie meer als de helft van onze cellen, hier draaien wij nu zonder ook maar 1 kuub gas. Wij hadden in de zomer een enorm gasverbruik, dit kunnen wij nu elektrisch doen. Met de zonnepanelen en accu’s is dit een financieel interessant plaatje en ook nog eens milieubewust!
Doordat er het hele jaar een hoog stroomverbruik is van de koeling, renderen de accu’s bij Bas extra goed. Rik verbruikt juist veel stroom in de winterperiode als er weinig zon is. Uit berekeningen van Encast kwam zijn verwachte terugverdientijd dus 2-3 jaar langer. Dat is het eerlijke verhaal, en gelukkig kwam ook deze case nog steeds positief uit!
Bas vertelt: de accu’s bieden mij nog een voordeel. Op sommige momenten heb ik 60 man rondlopen op mijn bedrijf. Omdat ik de gevolgen van een stroomstoring eerder heb ervaren, heb ik de accu's zo laten aansluiten dat deze omschakelen als de frequentie wegvalt op het netwerk van de netbeheerder. Hij kan dan bekijken hoe hij de beschikbare stroom in de accu wil inzetten. Hij waarschuwt dat veel ondernemers niet lijken te weten dat de omvormers van zonnepanelen en accu’s het niet meer doen als de stroom op het net wegvalt, tenzij er zo’n speciale installatie wordt gedaan. In zijn optiek, de extra investering waard.
Wat Rik en Bas extra vertrouwen gaf was dat Chris Peeters er als eerste bij was met zijn accu’s en dat hij zijn stroomkosten, na het plaatsen van 2 Solax accu’s door HG Energiesystemen, inderdaad zag teruglopen. Chris liet daarom een jaar later een derde accu plaatsen. Chris is met name te spreken dat hij de opbrengst van zijn accu's en ook zijn stroomkosten op dagbasis kan volgen via de app van Encast. Langlopende contracten wil Chris niet meer, maar dan is het wel handig om doorlopend zicht te hebben op de gerealiseerde stroomprijs.

Puzzelen
Remi Maas heeft een groot zonnedak met een SDE18 regeling en heeft dat op een Secundair AllocatiePunt (SAP) laten plaatsen. Dat was een goede beslissing. Dat leverde hem altijd al het voordeel op dat hij over zijn eigen verbruik van zijn eigen opwek niet via de SDE alsnog voor transportkosten betaalde. Het was vorig jaar even puzzelen hoe hij zijn accu's het best kon aansluiten en laten aansturen. Zijn twee accu's staan nu met een eigen meter achter de hoofdmeter om lokaal te optimaliseren. Hij kan de accu's nu met eigen opwek op goedkope momenten opladen zonder transportkosten te betalen. De vrijstelling energiebelasting was niet van toepassing omdat hij op zijn Primaire AllocatiePunt (PAP) ook nog een kleine SDE17-regeling heeft liggen. Remi: De vrijstelling energiebelasting is niet van toepassing als er opwek, verbruik en opslag achter dezelfde meter aangesloten is. In alle andere gevallen wel. Als je een accu en een SDE18 (of latere) regeling achter dezelfde hoofdmeter plaatst met ook verbruik, past RVO de rato-regeling toe. Een batterij wordt gezien als niet-netlevering, en de teruglevering op het net wordt naar rato toebedeeld aan de productie-installatie en de batterij. Je SDE-subsidie gaat dan dus omlaag. Daar staat tegenover dat er wel bespaard kan worden op energiebelasting, maar onderaan de streep was het duidelijk voordeliger dat zijn SDE18 zonnedak achter een SAP bleef zitten.
In de markthandel hebben de polderpioniers weinig vertrouwen. Dat verandert toch steeds weer. Zelf zijn ze daarom gegaan voor lokale aansturing. In hun ogen bestaat goede aansturing uit:
- Binnen de GTV-limieten blijven
- Het verlagen van het verbruikte vermogen (kW-max)
- Het maximeren van het eigen verbruik (besparen op energiebelasting en transport)
- Verkopen bij hoge stroomprijzen, bijkopen bij lage stroomprijzen
- Reageren op capaciteit afroepen van uw netbeheerder
- Reageren op pieken op de onbalansmarkt van TenneT
Dit kan je niet zelf of instellen met een EMS systeem. Hier is echt een aansturende partij bij nodig.
Al met al komt er steeds meer kijken bij de stroomvoorziening en is het gewoon complex. De polderpioniers onderstrepen daarom het belang van goede partners. Werk zoveel mogelijk met één installateur die zorgt dat alle installaties goed draaien en blijven draaien. Kies een leverancier met lokale aansturing en die rechtstreeks samenwerkt met uw installateur. Samen zorgen zij ervoor dat u het beste af bent. Hun ervaring met betrekking tot de realisatie delen ze graag met u en staat hieronder uitgewerkt:
Hoe te starten?
1) de markt verandert en vanwege schaarste stijgen met name de netwerk- en transportkosten snel. Zet jezelf dus niet klem en sluit geen langlopend leveringscontract meer af. Het afkopen van contracten vanwege het wijzigen van je profiel is duur!
2) bespreek de voorwaarden voor het plaatsen van een accu met uw verzekeraar. Over het algemeen wil deze dat:
- de accu 10 meter uit de gevel wordt geplaatst of
- minimaal 5 meter maar dan met een keerwand ter hoogte van de helling naar uw dak.
3) Bedenk goed welke aansturing het best bij uw bedrijf past. Markthandel is zeer risicovol in een stroommarkt in transitie. Investeer in goed advies. Vraag één of meerdere leveranciers met aansturing (aggregators) vooraf om een solide doorrekening:
- a) Zij moeten het rendement voor u gaan behalen. Ga niet (enkel) af op een doorrekening van een batterij verkoper/ installateur.
- b) Houd er rekening mee dat de stroommarkt aan het verschuiven is naar een markt waar congestie en stijgende transportkosten een steeds grotere rol gaan spelen. Er treedt steeds vaker filevorming op in de netwerken van de netbeheerders en de elektrificatie van transport en warmte komen er nog aan. De schaarste zit in transportcapaciteit van de kabels.
- c) Investeer in een accu die past bij uw opwek, verbruik en aansluitcapaciteit, niet groter.
4) Probeer subsidie te verkrijgen. Er zijn verschillende regelingen. Informeer hier goed naar, vooral bij uw leverancier. Een batterij zonder subsidie heeft over het algemeen een terugverdientijd van 8 jaar of langer. Met subsidie is dit veel korter.
5) Vraag accu offertes aan. Werk zoveel mogelijk met dezelfde (huis)installateur en sluit een onderhoudscontract af. Er wordt steeds meer vermogen aangesloten achter de hoofdmeter en dit moet goed blijven samenwerken om problemen met de netbeheerder te voorkomen.
6) Verdiep u in het Energie Management Systeem (EMS) en selecteer een EMS:
- a) waar u zelf eigenaar van wordt;
- b) dat door meerdere energieleveranciers wordt ondersteund;
- c) dat reeds veel merken en typen installaties succesvol aanstuurt (opwek installaties, accu's, laadpalen, warmtepompen, meters, etc);
- d) dat doorlopend wordt gemonitord en waarvan meldingen worden opgevolgd. Het is belangrijk dat bij een storing zowel de installateur wordt geïnformeerd en de leverancier de inkoop/ verkoop positie aanpast. Weinig partijen pakken deze rol. Een leverancier als Encast doet dit wel.
7) Vertrouwen is goed, inzicht is beter. Zorg dat u goed kunt volgen wat er gebeurt. Niet enkel op de hoofdmeter, maar ook uitgesplitst over verbruik, productie en opslag.

Wat verder belangrijk is
1) Bij de batterij moet een meter van een erkend meetbedrijf geplaatst worden, anders kan u problemen krijgen met uw SDE.
2) Zorg ervoor dat in ieder geval uw hoofdmeter per seconde uitleesbaar wordt gemaakt en wordt aangesloten op uw EMS-systeem. Beter is het om alle meters per seconde uitleesbaar te maken. Hier zijn wel kosten aan verbonden.
3) de manier van aansluiten is belangrijk voor de te hanteren aansturing:
- a) Een batterij voor lokale optimalisatie kunt u het best plaatsen op een eigen meter achter de hoofdmeter. Een batterij voor markthandel kan beter op een SAP worden aangesloten. Doet u dit niet, dan heeft dat gevolgen voor de te betalen energiebelasting.
- b) PV-opwek met een SDE18 of SDE19 regeling kan het best op een SAP worden geplaatst. Hierdoor wordt alle opwek op de bruto-productiemeter als netlevering uitbetaald.
3) Leg vast dat uw installateur en leverancier u ontzorgen en verantwoordelijk zijn voor een werkende installatie en lage stroomkosten, zowel bij oplevering als tijdens de looptijd.
Hopelijk hebben anderen baat bij de lessen van deze polderpioniers. Het was een mooi project. Allen zijn blij dat het staat en werkt en nu weer met andere zaken aan de slag kunnen gaan.
De polderpioniers uit Espel staan er voor open om eventuele vragen te beantwoorden of ervaringen te delen. Voor meer informatie klik op onderstaande knop.
Tekst: Encast
Beeld: Encast


