Tips voor het GLB 2026

Belangrijke informatie voor het GLB 2026

De aanvraagperiode voor het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) 2026 is geopend. Je kunt je aanvraag indienen tot en met 18 mei.

Als teler is het elk jaar weer een uitdaging om de beschikbare percelen en de te telen gewassen optimaal te combineren. De ontwikkelingen in de markt, die van belang zijn voor de saldo’s die de gewassen opbrengen, wil je dan ook graag combineren met de voorwaarden van het GLB en voorwaarden vanuit het mestbeleid.

2026 is het laatste jaar van het eerste GLB-blok (2023-2026). Daardoor kunnen keuzes dit jaar extra belangrijk zijn. Om je te helpen zetten we drie tips en één belangrijke valkuil voor je op een rij.

Verplicht rustgewas op zand en löss

Als eerste de valkuil: het verplichte rustgewas op zand- en lössgrond. De term rustgewas is verwarrend, er zijn namelijk twee soorten rustgewassen:

• het verplichte rustgewas (eens in de vier jaar);
• het vrijwillige rustgewas binnen de eco-regeling.

Daarom hanteren we de term eco-rustgewas voor het vrijwillige gewas vanuit de eco-regeling. De valkuil zit bij het verplichte rustgewas.

Op grond van de nitraatrichtlijn, verwoord in artikel 4.1194a van het BAL, is het op zand- en lössgronden minimaal éénmaal telen van een rustgewas in de periode 2023 tot en met 2026 verplicht. Om dit goed in beeld te hebben, is er een kaartlaag beschikbaar in ‘Mijn Percelen’. Open bij het intekenen altijd deze kaartlaag, want wat daarin staat is de situatie zoals RVO deze in beeld heeft.
Let vooral op wanneer:

• je de gewascode ‘Agrarisch natuurmengsel’ gebruikte voor braak of akkerranden;
• er in 2023 een korte teelt gevolgd door een onbemest vanggewas stond.

RVO herkent deze situaties niet automatisch als rustgewas. Dat komt omdat deze optie toen nog niet in de applicatie zat.

Voor natuurmengsels geldt bijvoorbeeld dat twee derde van het mengsel uit rustgewassen moet bestaan. In 2023 en 2024 kon je dat nog niet aangeven.

Heb je feitelijk wel een rustgewas geteeld en kun je dat aantonen? Neem dan vooraf contact op met RVO. Zo voorkom je onduidelijkheid over de verplichting in 2026. Voor meer informatie kun je ook contact opnemen met de adviseurs agrarisch bedrijfsadvies van aaff.

Mogelijke sancties

Teel je in 2026 geen rustgewas op percelen waar dat tussen 2023 en 2025 ook nog niet gebeurde? Dan kunnen twee sancties volgen:

• GLB-korting. Je krijgt minimaal 3% korting op het GLB. Als opzet wordt vastgesteld, kan dit oplopen tot 100% korting.
• Overtreding mestregelgeving. Breng je in 2026 meststoffen uit op een perceel dat niet voldoet aan de rustgewasverplichting? Dan is sprake van een overtreding.

Het gaat bijvoorbeeld om:

• stikstofkunstmest;
• dierlijke mest;
• compost;
• herwonnen fosfaten;
• andere organische meststoffen.

Bij constatering kan RVO dit aanmerken als economisch delict. De zaak kunnen zij melden bij het OM, met mogelijk een boete of rechtszaak als gevolg.

Let op: dit is de informatie zoals RVO die momenteel communiceert.

Tip 1: Ecorustgewas in 2026

Dit jaar leveren de gebruikelijke eco-rustgewassen (veelal granen, vlinderbloemigen en vezelgewassen) alleen punten en waarde op voor een medaille in het GLB wanneer je in 2023 of later al een keer een rustgewas teelde. Een van de voorwaarden is namelijk dat je het eco-rustgewas eens in de drie jaar teelt. Om het eco-rustgewas in 2026 nog te laten meetellen, is het noodzakelijk dat je in 2023 ook een eco-rustgewas teelde. Dit is echter vaak niet het geval. Dit jaar is het daardoor vooral voor akkerbouwers veel moeilijker om nog een medaille te behalen. Het eco-rustgewas geeft namelijk vier punten voor klimaat. Deze zijn vaak hard nodig om überhaupt mee te kunnen doen met de medailles van de eco-regeling. Kijk daarom in 2026 naar de mogelijkheden om het rustgewas graan, als deze niet voldoet als eco-rustgewas, te vervangen voor een gewas dat je teelt voor een andere eco-regeling. Dit gewas moet op zand- of löss uiteraard wel voldoen voor het verplichte rustgewas. Kijk daarom naar gewassen die voldoen aan de eco-regelingen eiwitgewas, vezelgewas, groene braak of tagetes als aaltjesbestrijding

Verder is het zo dat de rustgewasverplichting vanuit de mestwetgeving werkt met blokken. Je moet in de periode 2023-2026 minimaal één keer een rustgewas telen. En het voornemen is om je te verplichten om in de jaren 2027-2029 ook éénmaal een rustgewas te telen. Door deze keuze maakt het niet uit of je het rustgewas van het eerste blok al teelde of pas in het laatste jaar teelt. Het is voldoende om dan in het volgende blok pas in 2029 opnieuw een rustgewas te telen.

Tip 2: Groene braak

De tweede tip betreft groene braak. Als je voldoende punten haalt, maar nog te weinig waarde voor een bepaalde medaille, heeft groene braak de meeste waarde per hectare. Je kunt een incourante hoek, een natte plek of een ander minder bruikbaar deel van je perceel prima voor dit doel gebruiken. Door het medaillesysteem kan het voorkomen dat het een kleine stap is naar een hogere medaille. Bijvoorbeeld als je van zilver naar goud gaat, komt er € 100 per hectare bij. Dat kan omgerekend een behoorlijk saldo opleveren.

Tip 3: Groenbedekking

De derde tip gaat over een wijziging van de voorwaarden voor de eco-regeling groenbedekking. Sommige vanggewassen die je teelt tellen mee voor de eco-regeling groenbedekking. Het was in het verleden een eis voor de eco-regeling Groenbedekking dat het vanggewas tot 1 maart groen bleef, naast een aantal andere eisen zoals bodembedekking. Deze eis is versoepeld. Het gewas mag voor 1 maart afvriezen. Als je dan het gewas vanaf 1 maart mechanisch onderwerkt en je voldoet ook aan de overige voorwaarden, dan telt deze groenbedekking na een vorstperiode wél mee voor deze eco-regeling. De groenbedekking levert ook 2 punten op per hectare voor klimaat.

Meer weten?

aaff is graag overal van betekenis. Wil je meer weten over de eisen en regelen voor het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), neem dan contact op met één van onze specialisten.