Fotoserie: Biedt companion cropping kansen voor de akkerbouw van morgen?

Wat is companion cropping?

Companion cropping betekent het gelijktijdig telen van een hoofdgewas, zoals aardappelen of granen, samen met een tweede gewas. Dit tweede gewas is vaak een groenbemester, bedoeld om de bodem en biodiversiteit te verbeteren in plaats van geoogst te worden.

Companion cropping in regeneratieve landbouw

Een belangrijk principe binnen regeneratieve landbouw is het continu bedekt houden van de bodem. Companion cropping draagt hier direct aan bij. Door een groenbemester naast het hoofdgewas te telen, blijft de bodem beschermd tegen uitdroging, erosie en temperatuurschommelingen. Tegelijkertijd zorgt het wortelstelsel van verschillende gewassen voor meer variatie in de bodem, wat het bodemleven stimuleert.

Daarnaast helpt companion cropping bij het verbeteren van de nutriëntenkringloop. Sommige groenbemesters kunnen stikstof uit de lucht vastleggen en beschikbaar maken voor het hoofdgewas. Andere soorten halen juist voedingsstoffen uit diepere bodemlagen naar boven. Dit vermindert de afhankelijkheid van kunstmest.

Tegelijkertijd vraagt de toepassing in de praktijk om kennis en afstemming. Regeneratieve landbouw is geen vast recept, en dat geldt ook voor companion cropping. Factoren zoals gewaskeuze, zaaimoment en gewasbescherming moeten goed op elkaar worden afgestemd om concurrentie te voorkomen en samenwerking te stimuleren.

Ervaringen uit 2025: succes afhankelijk van meerdere factoren

Companion cropping biedt duidelijke kansen voor een duurzamere akkerbouw, maar vraagt om een doordachte aanpak. Er is geen universele teelthandleiding die in alle situaties garantie op succes biedt.
Verschillende praktijkpercelen en proefvelden in 2025 maakten duidelijk dat companion cropping sterk afhankelijk is van externe factoren en teeltkeuzes. Met name de weersomstandigheden, toepassing van herbicide en zaaimoment spelen een grote rol in de slagingskans.

Maar ook de genetica beïnvloedt het succes van een companion crop. Niet elk ras is namelijk geschikt om te combineren met een hoofdgewas. Eigenschappen zoals groeisnelheid, hoogte en uitstoeling bepalen of gewassen elkaar versterken of juist beconcurreren.

De rol van veredeling

DSV speelt in op deze ontwikkeling door groenbemesters te veredelen die specifiek geschikt zijn voor companion cropping. De focus ligt op rassen die het hoofdgewas ondersteunen in plaats van overheersen.

Daarbij wordt gekeken naar eigenschappen zoals een gedrongen plantarchitectuur, een goede beginontwikkeling en een beperkte concurrentiekracht. Door deze kenmerken te combineren, wordt de kans op een geslaagde teelt vergroot en blijft de opbrengst van het hoofdgewas behouden.

Innovatie: controlled row farming

Naast rassenontwikkeling krijgt ook het teeltsysteem aandacht. Een voorbeeld is controlled row farming, waarbij gewassen in aparte rijen worden geteeld en beter gestuurd kunnen worden. Dit biedt meer controle over concurrentie en maakt gerichte gewasbescherming eenvoudiger. Praktijkproeven laten zien dat dit systeem helpt om companion cropping beter beheersbaar te maken. Het sluit goed aan bij de behoefte aan precisielandbouw en efficiënte inzet van middelen.

Lees het artikel “Controlled Row Farming” – een systeem voor de praktijk? voor meer informatie over het systeem.

Zelf ervaren is de beste leerschool

Companion cropping biedt veelbelovende voordelen, maar zit nog in een ontwikkelfase waarin praktijkervaring het verschil maakt. Juist daarom ligt hier een kans voor akkerbouwers om zelf mee te sturen in die ontwikkeling. Door op kleine schaal te beginnen, bijvoorbeeld op een deel van het perceel of een beperkt areaal, kun je zonder groot risico ontdekken wat het systeem in jouw situatie kan opleveren. Het geeft je de ruimte om te leren, te sturen en te vergelijken met je huidige werkwijze. Veel telers die ermee starten ervaren juist in zo’n eerste proef al verrassende inzichten in bodemstructuur, gewasontwikkeling en weerbaarheid van het systeem. Door zelf te experimenteren bouw je niet alleen kennis op, maar loop je ook voorop in een teeltstrategie die in de toekomst steeds belangrijker kan worden. Kortom: begin klein, kijk goed en laat je verrassen door wat er mogelijk is in jouw eigen praktijk.