RVO gaat 1.345 afgewezen aanvragen eco-regeling opnieuw tegen het licht houden

Omdat groenbedekking niet goed is gezien door het satellietbeeldensysteem, voldeden boeren niet aan de voorwaarden voor deze eco-activiteit. De Kamer nam toen een motie van het CDA aan die de minister opriep om werk te maken van een herbeoordeling.

De minister laat daarom RVO alle 1.345 dossiers waarin afwijzing van de activiteit Groenbedekking heeft geleid tot een lagere premie, menselijk beoordelen. Daarbij wordt ook gebruikgemaakt van luchtfoto's en ander beschikbaar materiaal. Voor alle andere eco-activiteiten geldt dat er geen percelen zijn afgekeurd zonder beoordeling door een medewerker van RVO', schrijft Van Essen in een Kamerbrief. 'Omdat de uitkomsten van de beoordelingen niet afwijken van de controles ter plaatse door de NVWA in 2025 en voorgaande jaren, zie ik geen reden om de andere activiteiten opnieuw te laten beoordelen.'

Minister blijft vasthouden aan Areaalmonitoringssysteem

Daarnaast blijft het kabinet vertrouwen in het Areaalmonitoringssysteem (AMS). Van Essen heeft onlangs overleg gehad met vertegenwoordigers van boeren en adviseurs. Daaruit zijn een aantal casussen naar voren gekomen waarin mogelijk sprake is van onjuiste beoordeling van eco-activiteiten. 'Deze casussen zijn door RVO bekeken en naast de bij hen beschikbare gegevens gelegd. Hieruit blijkt dat er geen sprake is van structureel onjuiste beoordelingen door het AMS. Ik blijf daarom vertrouwen houden in dit systeem', stelt Van Essen.

Wel toetst RVO bij de herbeoordeling van de activiteit Groenbedekking nog eens kritisch of het AMS doodgevroren gewas goed gedetecteerd heeft en of bij de menselijke beoordeling voldoende rekening is gehouden met een doodgevroren gewas. Wellicht zijn aanvullende gegevens nodig voor een betere beoordeling.

In bezwaar gaan mogelijk

Boeren die van mening zijn dat de beoordeling van hun aanvraag niet klopt, kunnen in bezwaar gaan bij RVO en aanvullende gegevens aanleveren. Normaalgesproken geldt een bezwaartermijn van zes weken. 'In verband met de lopende Gecombineerde opgave en het begin van het groeiseizoen, kan de deadline verlengd worden voor het aanleveren van de bezwaargronden. Dit kan tot zes weken na indiening van het (pro forma) bezwaarschrift', meldt de minister in de brief.

Vanaf 2027 toe naar een flexibeler puntensysteem

Minister Van Essen heeft verder Wageningen University&Research (WUR) gevraagd om een advies voor een meer flexibel puntensysteem. Hij wil daarmee af van de staffelcategorieën goud, zilver en brons, die nu de huidige puntendrempel en de systematiek vormen. Volgens Van Essen kan de medaillesystematiek namelijk voor ‘een perverse prikkel’ zorgen. ‘De huidige opzet van de eco-regeling maakt dat één activiteit die niet aan de voorwaarden voldoet, grote financiële consequenties kan hebben’, schrijft de landbouwminister aan de kamer.

De nieuwe punteneisen moeten het doelbereik van de eco-regeling overeind houden maar boeren minder kwetsbaar maken. ‘Het idee is dat aanvragers nog steeds vijf punten moeten behalen, onderverdeeld in een minimaal aantal punten per eco-doel, maar dat een deel van de vijf punten vrij kan worden verdeeld over één of meer eco-doelen. Zo voorkomen we dat boeren over een bepaald eco-doel ‘struikelen’ en zorgen we ervoor dat zij een bijdrage kunnen leveren aan verduurzaming ook als een bepaald eco-doel minder goed past bij de bedrijfsvoering of het gebied.’

Geen terugval in naar lagere categorie maar uitbetaling op daadwerkelijke waarde

Een deelnemer die in 2026 activiteiten uitvoert met een gezamenlijke waarde van 125 euro per hectare, krijgt in het huidige systeem 100 euro (zilver) uitbetaald. Het is de bedoeling dat deze deelnemer in 2027 125 euro ontvangt. Als een activiteit onverhoopt niet helemaal is gelukt en de totale waarde terugvalt naar 95 euro, krijgt deze deelnemers in het huidige systeem 60 euro (brons) uitbetaald. Het is de bedoeling dat deze in 2027 95 euro ontvangt. Van Essen volgt hiermee het advies van onder andere LTO Nederland, die daar voor heeft gepleit. ‘Op die manier zorgen we er ook voor dat de financiële consequenties van een niet correct uitgevoerde eco-activiteit minder groot worden’. De waardes van de verschillende eco-activiteiten zijn gebaseerd op gemaakte kosten en/of gederfde inkomsten.

De minister kondigt tegelijk met de aanpassing van het puntensysteem wel een strenger sanctiebeleid aan. Er wordt vanaf 2027 niet meer gewaarschuwd als activiteiten niet tijdig zijn teruggetrokken uit de aanvraag. Hij hoopt hiermee dat de naleving van de subsidievoorwaarden verbeteren. Bij de huidige regeling kan dat niet volledig gemonitord worden. Op dit moment is het volgens de minister zo dat als bij een steekproef door RVO of NVWA blijkt dat een opgegeven activiteit niet volgens de subsidievoorwaarden zijn uitgevoerd er in eerste instantie een waarschuwing wordt gegeven. Pas bij herhaling kan een procentuele korting worden toegepast. De waarschuwing was ook bedoeld om boeren de tijd te geven om te wennen aan de nieuwe regeling en voorwaarden. Die gewenningsperiode is wat de minister betreft nu voorbij.

‘Verdiep je goed in subsidievoorwaarden’

Voor het aankomende seizoen adviseert Van Essen boeren die voor de GLB-aanvraag in de lopende Gecombineerde opgave staan, zich goed te verdiepen in de subsidievoorwaarden. ‘Zorg dat je zeker weet dat een activiteit op jouw bedrijf haalbaar is en neem bij twijfel over subsidievoorwaarden contact op met RVO.’

De minister laat nog de tarieven voor de eco-regeling opnieuw berekenen en analyseren om inzicht te krijgen in de gevolgen hiervan voor de eco-premies.