Zomergerst als winterteelt levert in qua brouwkwaliteit: 'Specifiek veredelen voor najaarszaaien dan zit er wel muziek in'
In Nederland geteelde zomergerst wordt voornamelijk als brouwgerst ingezet, vanwege de brouwkwaliteit. De opbrengst van wintergerst is echter hoger. Door eerder te zaaien kan ook het risico op droogte worden verkleind. De vraag om te kijken of zomergerst ook als wintergerst kan worden geteeld, komt rechtstreeks uit de keten. „Het idee is dat als je zomergerst als wintergerst verbouwt, je wellicht de opbrengst van wintergerst kunt halen, maar wel met behoud van de brouwkwaliteit van zomergerst”, legt onderzoeker Kees Meesters van Wageningen University & Research (WUR) uit.
Waarom vroeg zaaien opbrengstvoordeel kan geven
Tijdens een excursie op de Akkerbouwdag van WUR en Misset werd een rondgang langs de proefvelden gemaakt. De aren van de zomergerst waren weliswaar dikker, maar Meesters tempert het enthousiasme. „De zomergerst is wel een stuk vatbaarder voor ziekte gebleken. Toch zien we dat de opbrengst er niet zozeer onder lijdt. De brouwkwaliteit gaat over het algemeen wel wat naar beneden als je vroeger gaat zaaien.”
De winterse omstandigheden van dit jaar hebben alleen op Valthermond effect gehad op de ontwikkeling van de zomergerst. „De proeven doen we op twee locaties. Hier in Lelystad zagen we weinig problemen, maar in Valthermond, waar het ook substantieel kouder was, zag je uitwintering in sommige zomergerstrassen. Dat is dus wel een reëel risico.”
Klassieke teelt van zomergerst geeft vooralsnog meeste voordelen
Meesters komt tot de voorzichtige conclusie dat de klassieke manier van telen met de huidige rassen de meeste voordelen heeft. „Om de zomergerst schoon te houden moesten we ook opvallend vaak spuiten voor gerst: drie keer in plaats van één keer. Qua kwaliteit zijn wintergerst en zomergerst vergelijkbaar, maar klassiek lijkt beter. Ik denk als we specifiek zomergerst gaan veredelen voor najaarszaaien dat er wel muziek in zit.”
Uit bemestingsproeven met verschillende stikstofmeststoffen, een ander onderdeel van de proeven, komt naar voren dat toediening van drijfmest een negatief effect heeft op de brouwkwaliteit. „Zelfs als die niet gaat legeren”, zegt Meesters. „Dat is iets wat we ook nog verder willen onderzoeken.”
Over de PPS 'Nederlandse brouwgerst met toekomst'
De publiekprivate samenwerking (PPS) ‘Nederlandse brouwgerst met toekomst’ loopt nog tot en met 2028 en heeft het doel om de teelt van gerst toekomstbestendig te maken. Onderdeel van het project zijn een ketenanalyse, levenscyclusanalyse (LCA) en saldovergelijking. Die moeten aanknopingspunten bieden om het aandeel Nederlandse brouwgerst in de keten te vergroten. Ook onderzoek naar een nog duurzamere teeltstrategie en het optimaliseren van de kwaliteit van brouwgerst voor vermouting en bierproductie zijn onderdeel van het project.
